فصلنامه از اصول اخلاقی کمیته اخلاق در انتشار یا «کُپ» (https://publicationethics.org) پیروی می‌کند و انتظار دارد تمامی نویسندگان به استانداردهای صداقت، شفافیت و گزارش‌دهی پایبند باشند. سامانة آموزش و آزمون اخلاق پژوهش «آوا» (http://ava.irandoc.ac.ir) می‌تواند نقطة آغازی برای آشنایی با مفاهیم و مصادیق اخلاق پژوهش باشد.

اصالت، سرقت علمی، و انتشار همپوشان

نویسندگان باید اطمینان حاصل کنند که اثر آن‌ها یک اثر کاملاً اصیل است.

• سرقت علمی: ارائه کار، داده‌ها، متن یا نظریات دیگران به نام خود، غیراخلاقی و غیرقابل قبول است. این امر شامل کپی‌برداری غیرمجاز، نقل‌قول غیرمستقیم بدون ارجاع، یا ادعای مالکیت بر نتایج پژوهش دیگران است. نشریه از سامانه همانندجو ایرانداک (irandoc.ac.ir) برای بررسی تمامی مقاله‌های ارسالی استفاده می‌کند.
• استناد مناسب: اگر از کلمات یا آثار دیگران استفاده شده است، باید به‌درستی استناد یا نقل‌قول شود و در صورت نیاز، مجوزهای لازم اخذ گردد. اطلاعاتی که به‌صورت خصوصی به‌دست آمده‌اند (مانند مکاتبات یا گفتگوها) نیازمند اجازه کتبی صریح از منبع اصلی هستند.
• انتشار چندگانه یا همپوشان: نویسندگان نباید مقاله‌هایی را که اساساً یک پژوهش واحد را توصیف می‌کنند، در بیش از یک نشریه اصلی منتشر کنند. ارسال هم‌زمان یک مقاله (یا مقاله‌ای با محتوای اساساً مشابه) به چندین نشریه، غیراخلاقی و غیرقابل قبول است.
• تکه‌تکه کردن مقاله: یک مطالعه واحد نباید به‌صورت نامناسب به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم شود تا تعداد مقاله‌های ارسالی افزایش یابد.
• بازاستفاده مجاز: استثناها شامل نسخه‌های پیش‌چاپ، چکیده‌ها، سخنرانی‌های منتشر شده یا پایان‌نامه‌های دانشگاهی است، مشروط بر اینکه در زمان ارسال مقاله افشا شوند. در صورت بازاستفاده از آثار قبلی، باید استناددهی و ارجاع متقابل به‌درستی انجام شود تا از «خودسرقت علمی» یا بازیافت متن جلوگیری شود.

استفاده از هوش مصنوعی مولد و افشای آن

اگرچه ابزارهای هوش مصنوعی مولد می‌توانند به نویسندگان کمک کنند، اما مسئولیت‌پذیری انسانی و شفافیت در بالاترین اولویت قرار دارد. طبق سیاست‌های نشریه، هوش مصنوعی نمی‌تواند به عنوان نویسنده معرفی شود و هرگونه استفاده از آن در نگارش یا تحلیل باید به‌طور شفاف گزارش گردد. در جدول زیر، خلاصه‌ای از سیاست‌های نشریه در این زمینه آمده است.

مسئولیت نهایی نویسندگان

نویسندگان شخصاً مسئول راستی‌آزمایی دقیق تمامی خروجی‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی هستند. این مسئولیت شامل موارد زیر است: (1) بررسی منابع: اطمینان از صحت مراجع؛ چرا که هوش مصنوعی ممکن است منابع ساختگی یا نادرست ارائه دهد. (2) حفاظت از داده‌ها: اطمینان از اینکه استفاده از این ابزارها، حریم خصوصی داده‌های پژوهش و حقوق مالکیت فکری را نقض نمی‌کند. (3) پاسخگویی: نویسندگان باید مطئمن باشند که محتوای نهایی بازبینی شده و مسئولیت کامل اعتبار آن را می‌پذیرند.

رویه‌های اخلاقی در پژوهش (آزمودنی‌های انسانی/ حیوانی)

در صورتی که پژوهش شامل شرکت‌کنندگان انسانی، جانوران یا داده‌های حساس باشد، مستندات اخلاقی و قانونی باید به‌طور کامل ارائه شوند:

• شرکت‌کنندگان انسانی: پژوهش باید مطابق با دستورالعمل‌های ملی و سازمانی انجام شود. نویسندگان باید تأیید کنند که رضایت آگاهانه از شرکت‌کنندگان (یا نمایندگان قانونی آن‌ها) اخذ شده است (https://www.apaservices.org/practice/business/management/informed-consent و https://www.who.int/docs/default-source/ethics/process-seeking-if-printing.pdf?sfvrsn=3fac5edb_4). همچنین رعایت اصول بیانیه هلسینکی (https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki) در تمامی مراحل پژوهش الزامی است.
• تأییدیه اخلاقی: در صورت نیاز، مقاله باید حاوی بیانیه‌ای باشد که تأیید کند پژوهش مصوبه کمیته اخلاق سازمانی یا ملی را دریافت کرده است. این بیانیه باید شامل نام و محل کمیته، شماره مصوبه و تاریخ تأیید باشد. عدم ارائه این مستندات می‌تواند منجر به رد مقاله شود.
• آزمودنی‌های حیوانی: پژوهش‌های حیوانی باید از اصول 3R (جایگزینی، کاهش و اصلاح - Replacement, Reduction, Refinement) پیروی کنند (https://nc3rs.org.uk/who-we-are/3rs). رعایت دستورالعمل‌هایی نظیر ARRIVE (https://arriveguidelines.org) و ارائه تأییدیه اخلاقی سازمانی در این مورد اجباری است.
• موارد خطرزا: اگر پژوهش شامل مواد شیمیایی، فرآیندها یا تجهیزاتی است که خطرات ذاتی غیرمعمولی دارند، نویسنده باید به‌وضوح این مخاطرات را شناسایی و اعلام نماید.

تضاد منافع

نویسندگان موظف‌اند هرگونه رابطه مالی یا شخصی که می‌تواند به‌طور نامناسبی بر نتایج کار آن‌ها تأثیر بگذارد، افشا کنند. این شامل منافعی است که در بازه ۳ سال اخیر (از زمان شروع تحقیق) وجود داشته یا منافعی در خارج از این بازه که منطقاً بر کار تأثیرگذار است. منافع مالی شامل گرنت‌ها، استخدام، مشاوره، مالکیت سهام، حق‌الزحمه‌ها، ثبت اختراع یا حمایت‌های مالی و منافع غیرمالی شامل وابستگی‌های حرفه‌ای، روابط شخصی یا باورهای ایدئولوژیک که ممکن است سوگیری ایجاد کنند، باشد افشا شوند. نویسندگان باید از خود بپرسند: «آیا توافقی وجود دارد که اگر پس از انتشار و بدون اعلام قبلی فاش شود، باعث شرمساری من یا همکارانم شود؟» نویسندگان باید «فرم رسمی اظهارنامه منافع متضاد» را تکمیل و هم‌زمان با ارسال مقاله بارگذاری کنند (https://zenodo.org/records/17764062/files/Declaration_Competing_Interests_Form.docx?download=1). همچنین خلاصه‌ای از این بیانیه باید در بخش اختصاصی در متن مقاله درج شود.

سلامت و اصالت پژوهش

ارائه نتایج به‌صورت شفاف و صادقانه وظیفه بنیادین نویسندگان است. هرگونه جعل، دستکاری، یا تغییر غیرمجاز در تصاویر، سوء‌رفتار علمی محسوب می‌شود. در صورت کشف خطای اساسی در مقاله منتشر شده، نویسنده موظف است سریعاً به سردبیر اطلاع داده و برای اصلاح یا بازپس‌گیری مقاله همکاری کند. همچنین، دستکاری تصاویر (مانند بهبود انتخابی، محوسازی، جابه‌جایی یا حذف ویژگی‌های خاص) مجاز نیست و نقض اخلاق علمی تلقی می‌گردد.