هوش مصنوعی مولد

فصلنامه سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای را در خصوص استفاده از هوش مصنوعی مولد و فناوری‌های وابسته به آن (AI Tools) در تدوین مقاله‌ها اتخاذ کرده است. این سیاست‌ها بر مسئولیت‌پذیری انسانی، نظارت نقادانه و شفافیت تمرکز دارند.

هوش مصنوعی و نویسندگی

ابزارهای هوش مصنوعی نمی‌توانند به عنوان نویسنده یا هم‌نویسنده در مقاله فهرست شوند. نویسندگی مستلزم پذیرش مسئولیتِ اصالت و اعتبار اثر است که تنها توسط انسان‌ها قابل انجام است؛ چرا که نویسنده باید قادر به تأیید نسخه نهایی و موافقت با ارسال آن باشد.

موارد مجاز (ویرایش ادبی به کمک هوش مصنوعی)

استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای بهبود آثارِ موجود، مشروط به استفاده مسئولانه و نظارت انسانی مجاز است:

  • ویرایش متنی: استفاده برای بهبود وضوح زبان، دستور زبان، املا، نشانه‌گذاری، ساختار یا خوانایی متنِ اصلیِ نویسنده (شامل ترجمه ساده متن موجود) مجاز است.
  • ایده‌پردازی: استفاده به روش موتورهای جستجوی سنتی برای یافتن رویکردهای روش‌شناختی یا شناسایی شکاف‌های پژوهشی (در مرحله پروپوزال) مجاز است.
  • بصری‌سازی داده‌ها: استفاده برای تولید نمودارها، جداول یا اینفوگرافیک‌هایی که داده‌های تحلیل‌شده و موجودِ نویسنده را نمایش می‌دهند، بلامانع است.

موارد غیرمجاز (تولید محتوا توسط هوش مصنوعی)

ابزارهای هوش مصنوعی نباید برای خلق یا پیش‌نویس محتوای اصلی یا جایگزینی تفکر نقادانه انسانی استفاده شوند.

  • تولید محتوا: استفاده از هوش مصنوعی برای نوشتن یا پیش‌نویس هر بخش اساسی از مقاله (چکیده، مقدمه، پیشینه پژوهش، روش‌شناسی یا نتیجه‌گیری) ممنوع است.
  • جعل داده‌ها: تولید، دستکاری یا گزارش داده‌های پژوهشی، نتایج یا آمارهای درون‌متنی با استفاده از هوش مصنوعی مولد مطلقاً مجاز نیست.
  • خلق تصاویر: استفاده از هوش مصنوعی برای خلق یا تغییر تصاویر و اشکال در مقاله‌های ارسالی مجاز نیست؛ مگر اینکه استفاده از آن بخشی از طرح یا روش‌شناسی پژوهش باشد که به‌طور تکرارپذیر در بخش روش‌ها شرح داده شود. خلق تصاویر هنری، طرح روی جلد یا چکیده‌های تصویری با هوش مصنوعی نیز ممنوع است.
  • راستی‌آزمایی منابع: نویسندگان مسئول بررسی دقیق خروجی‌های هوش مصنوعی هستند، زیرا منابع تولیدشده توسط این ابزارها ممکن است نادرست یا ساختگی باشند.

الزامات افشا

نویسندگان موظف‌اند در زمان ارسال مقاله، استفاده از هرگونه هوش مصنوعی مولد در فرآیند آماده‌سازی مقاله را اظهار کنند. این اظهارنامه باید در بخشی مجزا در انتهای مقاله (پیش از فهرست منابع) گنجانده شود و شامل موارد زیر باشد: ۱. نام ابزار/سرویس هوش مصنوعی مورد استفاده. ۲. نسخه ابزار (در صورت وجود). ۳. دلیل استفاده (هدف). ۴. تأیید این موضوع که نویسندگان محتوا را بازبینی و ویرایش کرده‌اند و مسئولیت کامل محتوای منتشرشده را بر عهده می‌گیرند. (نکته: ابزارهای پایه برای بررسی املا و نگارش که از هوش مصنوعی مولد استفاده نمی‌کنند، معمولاً نیاز به این اظهارنامه ندارند.)

استفاده از هوش مصنوعی در داوری (داوران و سردبیران)

به منظور حفاظت از محرمانگی آثار و سلامت فرآیند داوری، بارگذاری آثار ارسالی یا هر بخشی از آن‌ها در ابزارهای هوش مصنوعی مولد یا مدل‌های زبانی بزرگ توسط داوران و سردبیران مطلقاً ممنوع است. هوش مصنوعی نباید جایگزین تخصص و تفکر نقادانه انسانی در ارزیابی علمی یا تصمیم‌گیری شود. اگر داوری صرفاً برای بهبود کیفیت زبان گزارش داوری خود از هوش مصنوعی استفاده کند، باید این موضوع را به اطلاع تیم تحریریه برساند.