داوری دوسو ناشناس

فصلنامه از سیاست داوری دوسو ناشناس پیروی می‌کند. این مدل برای حفظ استانداردهای بی‌طرفی، عدالت و کیفیت در تمامی مراحل ارزیابی مقاله به کار گرفته می‌شود.

تعریف و سازوکار

در مدل داوری دوسو ناشناس، دو گام کلیدی برای اطمینان از گمنامی فرآیند طی می‌شود: ۱. ناشناس بودن داور: داورانی که مقاله را ارزیابی می‌کنند، از نام نویسنده(گان) مطلع نمی‌شوند. همچنین نویسندگان هرگز هویت داوران را نخواهند دانست. ۲. ناشناس بودن نویسنده: نام و مشخصات هویتی نویسندگان، از جمله وابستگی‌های سازمانی آن‌ها، در طول مرحله ارزیابی از دید داوران پنهان می‌ماند.

ضرورت و اهداف داوری دوسو ناشناس

فصلنامه این گمنامی سخت‌گیرانه را به دلایل کلیدی زیر الزامی می‌داند: (1) محدود کردن سوگیری: گمنامی نویسنده به‌طور قابل‌توجهی سوگیری‌های احتمالی داور در رابطه با ویژگی‌های شخصی نویسنده (مانند جنسیت، کشور مبدأ، اعتبار مؤسسه، جایگاه علمی یا سوابق انتشاراتی قبلی) را محدود می‌کند. این امر موجب می‌شود که تمامی آثار، فارغ از پیشینه نویسنده، در شرایطی برابر ارزیابی شوند. (2) تمرکز بر محتوا: با پنهان‌سازی هویت‌ها، داوران ناچارند منحصراً بر محتوا، روش‌شناسی، نتایج و سهم کلی مقاله در حوزه تخصصی تمرکز کنند. مقاله‌های نویسندگان مشهور صرفاً بر اساس کیفیت محتوای همان مقاله بررسی می‌شود، نه بر اساس شهرت پیشین آن‌ها. (3) سلامت رکوردهای علمی: ماهیت بی‌طرفانه این نوع داوری، به حفظ اعتبار و سلامت رکوردهای علمی منتشر شده کمک می‌کند.

مسئولیت نویسندگان برای حفظ گمنامی

برای پیشبرد فرآیند داوری دوسو ناشناس، نویسندگان مسئولیت بنیادی در آماده‌سازی صحیح فایل‌های ارسالی دارند: (1) فایل اصلی مقاله باید بدون نام نویسندگان یا هرگونه اطلاعات شناسایی در متن، تصاویر یا داده‌های تکمیلی ارسال شود. (2) مشخصات شناسایی، وابستگی‌های سازمانی و سپاسگزاری باید فقط و فقط در فایل جداگانه‌ای به نام «صفحه عنوان» درج شوند. (3) نویسندگان باید در استناد به آثار قبلی خود احتیاط کنند؛ برای مثال عبارت «پژوهش پیشین ما» باید با عبارات خنثی مانند «پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند» جایگزین شود.

 هرچند گمنامی مطلق (به دلیل سبک استناددهی یا موضوعات بسیار تخصصی) گاهی دشوار است، اما نویسنده باید تمام تلاش خود را برای جلوگیری از افشای سهوی هویت به کار ببندد. سیاست داوری دوسو-ناشناس محور اصلی فعالیت‌های نشریه است و به حفظ استانداردهای گزینشی این نشریه کمک می‌کند.