شفافیت در خصوص منافعی که میتوانند بر پژوهش تأثیر گذاشته یا سوگیری ایجاد کنند، از الزامات اخلاقی بنیادین در نشر علمی است. فصلنامه تمامی طرفین درگیر شامل نویسندگان، سردبیران و داوران را ملزم به افشای این منافع میسازد.
الزامات افشا برای نویسندگان
تمامی نویسندگان موظفاند هرگونه روابط مالی یا شخصی با افراد یا سازمانهای دیگر را که پتانسیل تأثیرگذاری یا سوگیری در کارشان را دارد، افشا کنند. این امر شامل منافع موجود در سه سال اخیر (از شروع پژوهش تا تدوین مقاله) و همچنین هرگونه منافع خارج از این بازه زمانی است که منطقاً میتواند به عنوان عاملی تأثیرگذار تلقی شود. نویسندگان ملزم به تکمیل و ارسال «فرم رسمی اظهارنامه منافع متضاد» همزمان با ارسال مقاله هستند (https://zenodo.org/records/17764062/files/Declaration_Competing_Interests_Form.docx?download=1).
تعاریف و مصادیق تضاد منافع احتمالی
افشا باید هم منافع مالی و هم غیرمالی را پوشش دهد. مصادیق شامل موارد زیر است:
|
دستهبندی |
نمونههایی از منافع جهت افشا |
|
منافع مالی |
اشتغال (اخیر، فعلی یا آتی)؛ مشاوره؛ مالکیت سهام؛ حقالزحمه سخنرانی؛ مبالغ دریافتی برای گواهی کارشناسی؛ ثبت اختراع؛ گرنتها، حمایتهای پژوهشی یا سایر بودجههای تأمین شده توسط حامیان مالی. |
|
منافع غیرمالی |
علایق حرفهای، روابط شخصی یا باورهای فردی که ایجاد سوگیری میکنند؛ عضویت در هیئت تحریریه یا شوراهای مشورتی؛ رقابت مستقیم علمی؛ روابط استاد-شاگردی. |
«آزمون شرمساری»: یک راهنمای عملی برای افشای این است که نویسنده از خود بپرسد: «آیا اگر این توافق یا رابطه پس از انتشار مقاله و بدون اعلام قبلی فاش شود، باعث شرمساری من یا همکارانم خواهد شد؟»
الزام ارسال: نویسندگان باید فرم امضاشده تعارض منافع را بارگذاری کنند. همچنین خلاصهای از این اظهارنامه باید در بخش «افشای تعارض منافع» پیش از فهرست منابع در متن مقاله درج شود. نویسنده مسئول، ضامن پایبندی تمامی نویسندگان به این سیاست است.
منافع متضاد سردبیران و داوران