مفهوم خشونت در گفتمان با نگاهی به فیلم "پنهان" اثر میشائل هانکه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه هنرهای نمایشی و موسیقی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه هنرهای نمایشی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار/پردیس هنرهای زیبا

چکیده

با وجود گستردگی طیف معانی گفتمان در نظریه‌های مختلف ادبی و فرهنگی، منظور مورد نظر این مقاله، گفتمان از منظر میشل فوکو است که به مجموعه‌ قواعد و ارزش‌های حاکم بر هر عصر که طی فرایند طرد و حذف حاکمیت یافته و حقیقی تلقی می‌شود، اطلاق می‌گردد. گفتمان در این مفهوم دربردارنده‌ی حذف‌ها و خشونت‌هایی است که از سوی ساختارهای قدرت اعمال شده و آن را مرزبندی می‌کنند. سینما به عنوان یکی از ابزراهای قدرت در القای گفتمان حاکم و روند انقیادسازی افراد نقش مؤثری داشته و با استفاده از مفاهیم خشونت‌آمیزی چون مونتاژ، نگاه خیره، مفهوم دوخت و به ویژه خاصیت آپاراتوسی، بیننده را به واقعی پنداشتن توهمات سینمایی وامی‌دارد. هدف از این پژوهش، بررسی چگونگی کاستن ابعاد مختلف خشونت در فیلم پنهان با استفاده از کمترین تکنیک‌های خشونت‌آمیز سینمایی است. از این رو با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای این نکته محرز شده است که فیلم پنهان، در پرداخت به خشونت روندی معکوس در پیش گرفته و این فرضیه‌ را به اثبات رسانیده که با پرهیز از به‌ کارگیری مفاهیم خشونت‌آمیز سینمایی تنها به نقد خشونت پرداخته است و خود حتی با نمایش صحنه‌های مختلف خشونت، فیلمی خشن محسوب نمی‌شود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Concept of Violence in Discourse with a View at Michael Haneke’s Hidden Movie

نویسندگان [English]

  • Sepideh Sami 1
  • Ahmad Alasti 2
  • Behrooz Mahmoodi Bakhtiyari 3
1 Department of Performing Art, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Faculty of Fine Arts
چکیده [English]

The present study focuses on the characteristic of “violence” in Haneke’s Hidden based on Foucauldian discourse analysis. This concept is based on a set of core societal values and conventions, in a certain era, that prevail through omissions and exclusions exerted by the power structures that constantly constrain the discourses. Foucault's theories of power refer to a transformation of power during the 19th century in which power was transformed from physical violence and exertion onto a body into a psychological manipulation or power from within the body: violence that drives the individual to act willingly and voluntarily. This sense of power and violence can be traced in the cinema. According to the Foucauldian view of power tools, cinematography drastically imposes dominant discourses and subjugates the minds; cinema foists dramatized illusions as dominant meanings through the tricks such as montage, close-ups, assembly, and gaze, and apparatus characteristics of the cinema. The authors examine using a descriptive-analytical method and relying on library resources if Haneke’s Hidden is heavy on violence as the movie revolves around the problem of violence; and also, to what degree the minimal use of violence-bearing cinematographic techniques mitigates the intensity of violence reflected in Haneke’s Hidden. Foucault’s ideas of discourse, the association between science and power, and concepts of ideology and truth are revisited; the authors discuss the subjectivity of violence and the structural violence in cinema. Whether a picture is classified as violent in the cinema depends on the audience's perception and their notion of violence. The term "violent" is sometimes used to describe a variety of violent films as well as particular animated comedy programs for kids. The components of the concept of virtual violence, including cinematic behavior and stylistic domains, are defined. Subsequently, the concept of cinematic apparatus, namely the presentation of imaginary pictures as real, force the viewer to accept the delusion through the process of "sewing.” In addition, apparatus properties of cinematography and its aggressive nature, and how the assembly technique imposes films delusions on viewers are met later. Hidden is analyzed with the emphasis on the Paris massacre of pro-National Liberation Front Algerian demonstrators on October 17, 1961, French atrocities in occupied Algeria and normalization and internalization of segregation and racism discourses in then-French society. The movie involves the concept of "fear of others," the promotion of alienation, isolation, and a lack of dialogue, which are effective in inciting violence and are highlighted by the use of the concept of cut or transition. The message of Haneke’s Hidden is explained through xenophobia where authors also suggest that Haneke uses long shots, flashbacks and transition techniques, and abstracts the apparatus state of cinema, in both content and form, to keep the distance between viewers and the movie, and further alleviate aggressive implications of cinema. The authors conclude that Hidden perversely approaches the violence and criticizes the violence without incorporating concepts of the aggressive essence; the movie, therefore, is not deemed violent despite several graphic scenes. Haneke’s Hidden eloquently tells the horrific inside story of violence and discourse, marginalization and exclusion with minimal demonstration of structural violence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cinematic Structure
  • Foucault Discourse
  • Concept of Violence
  • Hidden Movie
استراترن، پل (1390)، آشنایی با فوکو، ترجمه‌ی پویا ایمانی، نشر مرکز، تهران.

استم، رابرت (1389)، مقدمه‌ای بر نظریه‌ی فیلم، ترجمه‌ی‌ گروه مترجمان به کوشش احسان نوروزی، انتشارات سوره‌ی مهر، تهران.

دریفوس، هیوبرت و پل رابینو (1379)، میشل فوکو: فراسوی ساختگرایی و هرمنیوتیک، ترجمه‌ی حسین بشیریه، نشر نی، تهران.

ژیژک، اسلاوی (1389)، پنج نگاه زیرچشمی به خشونت، ترجمه‌ی علی‌رضا پاکنهاد، نشر نی، تهران.

فوکو، میشل (1979)، حقیقت و قدرت: مصاحبه‌ای با الساندرو فونتانو و پاسکوال پاسکویینو، نقل در میلز، سارا (1388)، گفتمان، ترجمه‌ی فتاح محمدی، نشر هزاره‌ی سوم، زنجان.

فوکو، میشل (1979)، مصاحبه با فیناس، نقل در دریفوس، هیوبرت و پل رابینو(1379)، میشل فوکو: فراسوی ساختگرایی و هرمینوتیک، ترجمه‌ی حسین بشیریه، نشر نی، تهران.

فوکو، میشل (1980)، قدرت و حقیقت، نقل در یورگنسن، ماریان و لوئیز فیلیپس (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمه‌ی هادی جلیلی، نشر نی، تهران.

مرکیور، ژوزه گیلیرمه (1389)، میشل فوکو، ترجمه‌ی نازی عظیما، نشر کارنامه، تهران.

میلز، سارا (1388)، گفتمان، ترجمه‌ی فتاح محمدی، نشر هزاره‌ی سوم، زنجان.

هیوارد، سوزان(1388)، مفاهیم کلیدی در مطالعات سینمایی، ترجمه‌ی فتاح محمدی، نشر هزاره‌ی سوم، تهران.

یورگنسن، ماریان و لوئیز فیلیپس (1389)، نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمه‌ی هادی جلیلی، نشرنی، تهران.

 

Ezra, Elizabeth & Jane Sillars(2007), Hidden In Plain Sight :Bringing Terror Home, Oxford Journals,(?), pp.215-221.

 

Celik, Ipek A (2010), I Wanted You To Be Peresent: Guilt And The History Of Violence In Michael Haneke’s Cache’,Cinema Journal, 50, fall, pp.59-80.

 

Kendrick, James (2009), Film Violence:History, Ideology, Genre, Wallflower Press, London and New York.

Prince, Stephen (2003), Classical Film Violence, As cited in Kendrick, James(2009), Film Violence:History, Ideology, Genre, Wallflower Press, London and New York.

Prince, Stephen (2006), Beholding Blood Sacrifice in The Passion of the Christ: How Real Is Movie Violence?, As cited in Kendrick, James(2009), Film Violence: History, Ideology, Genre, Wallflower Press, London and New York.

Silverman, Max (2010), The Violence of the Cut: Michael Haneke’s Cache’ And Cultural Memory, French Cultural Studies Published By Sage, 21, pp.65-57.

 

Slocum, J.David (2001), Violence and American Cinema, Routledge, New York and London.