نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی

نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی

لوتی‌ها در خرم‌آباد: تحلیل عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر فاصله اجتماعی و نزول منزلت یک گروه موسیقایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید حسین میثمی 1
سروش محمدزاده 2
1 دانشیار گروه اتنوموزیکولوژی، دانشکده موسیقی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد اتنوموزیکولوژی، گروه اتنوموزیکولوژی، دانشکده موسیقی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.
10.22059/jfadram.2025.390261.616028
چکیده
لوتی‌های خرم‌آباد، از خرده‌فرهنگ‌های فعال در عرصۀ موسیقی محلی ایران، نمونه‌ای گویا از تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی بر تداوم یا زوال منزلت موسیقایی در یک جامعۀ محلی‌اند. این گروه که از کولی‌ها منشعب شده و موسیقی را از فرهنگ میزبان اخذ کرده‌اند، با وجود این پیوند فرهنگی، به دلایل مختلف شأن چندانی ندارند و جامعه فاصله‌گذاری خود را حفظ می‌کند. لوتی‌ها در گذشته نقشی مهم در پیوند موسیقی با آیین‌ها و شادی‌های عامه داشتند و بخشی از حافظۀ موسیقایی لرستان را شکل داده‌اند. موسیقی در زندگی آنان نه‌تنها ابزار معیشت، بلکه مؤلفۀ اصلی هویت فرهنگی و ابزار بیان احساسات جمعی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر نزول جایگاه اجتماعی و چگونگی شکل‌گیری فاصله‌گذاری جامعهٔ میزبان با خرده‌فرهنگ لوتی‌ها در خرم‌آباد انجام شده است. روش تحقیق، کیفی با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و منابع کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند تا ابعاد فرهنگی به‌دقت واکاوی شوند. یافته‌ها نشان می‌دهد افول منزلت اجتماعی لوتی‌ها حاصل تعامل سه دسته عامل است: تضاد فرهنگی–مذهبی، ساختار شغلی ناپایدار و انحراف از هنجارهای کلان اجتماعی. این عوامل با تضعیف نقش موسیقی، به تداوم طرد انجامیده و نتایج، جایگاه کنونی آنان را در ساختار اجتماعی و نظام فرهنگی لرستان ترسیم می‌کند.
کلیدواژه‌ها
خرده‌فرهنگ
فاصله‌گذاری اجتماعی
لوتی‌های خرم‌آباد
منزلت موسیقایی
موسیقی لرستان
موضوعات

عنوان مقاله English

The Lūtīs in Khorramabad: A Sociological Analysis of Factors Influencing Social Distance and the Decline in Status of a Musical Group

نویسندگان English

Sayid Hossein Meysami 1
Soroush Mohammadzadeh 2
1 Associate Professor, Department of Ethnomusicology, Faculty of Music, University of Art, Tehran, Iran.
2 M.A. in Ethnomusicology, Department of Ethnomusicology, Faculty of Music, University of Art, Tehran, Iran.
چکیده English

The social position of subcultures related to music professions in the cultural regions of Iran is an important topic for investigation. Various theories have been proposed regarding the definition of the social position of individuals, social groups, and so on. One of these subcultures that are scattered across different areas is the Koli (Gypsy)—used as a general term—who are also known by other names. Luti is also a group derived from this subculture residing in Khorramābād. The Luti of Khorramābād play a significant role in the continuity of music in Khorramābād; however, for various reasons, they do not hold much prestige in the region, and the community maintains a defensive attitude and keeps its distance from this social group. This research aims to investigate the social position of the Luti based on relevant theories of social status and various factors in shaping their social standing. The research method is qualitative, and the presentation method of this study is descriptive-analytical, with data collection based on field studies and library resources. The main question of the research revolves around the factors that have influenced the manifestation of the social status of the Luti. The Luti of Khorramabad can be considered a type of diaspora who, for several reasons, migrated to Khorramabad and settled in a number of neighborhoods. Since the establishment of this subculture in the region, despite efforts to adopt cultural and social aspects of the host culture, the Luti have apparently failed to achieve a conventional social standing. This issue is attributed to some of their cultural, economic, and social behaviors. The most important cultural aspect relates to religious matters, where a lack of adherence to religious observance and superficial acceptance of religious constraints sometimes leads to distancing. Occupational activities at three levels – musicianship and dancing, engaging in blue-collar jobs, and in instances, engaging in unconventional behaviors such as begging, theft, addiction, etc. – have exacerbated this issue. Social behaviors, including lack of educational attainment and forcing women and children into unconventional activities lead to rejection and social frustration. Although the Luti participated in the war after the 1979 revolution, and the public’s view of the music profession has changed in recent decades, which has moderated some of the attitudes towards the Luti in the region, the Luti still do not enjoy a proper social position due to the long history of the influencing factors mentioned. Overall, these factors lead to a kind of social isolation. These factors have contributed to the emergence of resentment toward the dominant culture of society, the concealment of their identity, feelings of resentment and isolation, limited intermarriage with the host community, and frustration with the profession of musicianship—all of which have, at times, led to the migration of some Luti. To summarize: 1. music and dance, 2. labor, 3. unconventional activities such as begging, theft, addiction, etc.; and the lack of attention to education, treatment of women and children, and so forth have all played a role in their social exclusion. All these factors have influenced the decline of the social position of the Luti in the region.

کلیدواژه‌ها English

Luti Subculture of Khorramabad
Musical Prestige
Subculture
Social Exclusion
Luristan Music
Bourdieu, Pierre. (1979). La Distinction: Critique Sociale du Jugement. Éditions de Minuit, Paris. ISBN: 9782707302755. https://psychaanalyse.com/pdf/LA_DISTINCTION_CRITIQUE_SOCIALE_DU_JUGEMENT.PDF
Bukhari, A. (2014). Victims of Social Exclusion – The Case of Gypsies in Potwar. ]MPhil in Development Studies Department of Development Studies Pakistan Institute of Development Economics Islamabad, Pakistan[. Islamabad. https://file.pide.org.pk/pdf/thesis/mphil-development-studies-2014-syed-jamshid-ahmad-bukhari--victims-of-social-exclusionthe-case-of-gypsies-in-potwar.pdf
Dahrendorf, Ralf. (1959). Class and Class Conflict in Industrial Society. Stanford University Press, Stanford. https://doi.org/10.4324/9781003260257
Derrington, C., & Kendall, S. (2003). Perceptions of behaviour and patterns of exclusion: Gypsy Traveller students in English secondary schools; a longitudinal study. Stoke-on-Trent, Trentham. https://doi.org/10.1111/J.1471-3802.2005.00042.x
Eren, B., & Gülnihal, G. (2017). The use of Orff-based music activities for educational and therapeutic purposes with disadvantaged group of Romani children. Educational Research and Reviews, 12 (22), 1062–1073. DOI:10.5897/ERR2017.3342
Fejes, J. B. (2005). Roma Tanulók Motivációját Befolyásoló Tényezők. Iskolakultúra, Vol. 2, 3–13. https://www.iskolakultura.hu/index.php/iskolakultura/article/
Fløtten, T. (2006). Poverty and Social Exclusion – Two Sides of the Same Coin; a Comparative Study of Norway and Estonia. Department of Sociology and Human Geography, University of Oslo. https://fafo.no/publikasjoner/fafo-rapporter/poverty-and-social-exclusion-two-sides-of-the-same-coin
Forray, K. (1998). A Cigányság Oktatásának Egyes Kérdései Európában. Magyar Pedagógia, 98 (1), 3–16.
https://kisebbsegkutato.tk.hu/uploads/files/olvasoszoba/multikulturalizmus/
Forray R. Katalin A cigányság oktatásának egyes kérdései Európában.pdf
Grusky, D. B. (Ed.). (2014). Social Stratification: Class, Race, and Gender in Sociological Perspective. Westview Press. https://doi.org/10.4324/9780429494642
Gwynedd, L., & McCluskey, G. (2008). Education and Gypsies/Travellers: contradictions and significant silences. International Journal of Inclusive Education, 12 (4), 331–345. https://doi.org/10.1080/13603110601183065
Khatibzadeh, Leila (2018) [or 1397 Solar Hijri converted to CE]. A Day in the Luti Neighborhood of Khorramabad [Yek Ruz dar Mahalle-ye Lotīhā-ye Khorramābād]. IRNA News Agency, March 13 [or corresponding date]. https://www.irna.ir/news/83242294 (in Persian)
Lloyd, Gwynedd, & McCluskey, Gillean. (2008). Education and Gypsies/Travellers: contradictions and significant silences. International Journal of Inclusive Education, 12 (4), 331–345. https://doi.org/10.1080/13603110601183065
Lukács, V. (2008). Me, My Future and the School: Gypsy Pupils’ Perception of Formal Education in Hungary. Taiwan International Studies Quarterly, 4 (1), 127–171. https://doi.org/10.1080/01419870.2012.669487
Macionis, J. J., & Plummer, K. (2012). Sociology: A Global Introduction. Prentice Hall, Pearson Education Limited, Harlow. https://books.google.com/books/about/Sociology.html?id=P4z3GgAgMFYC
Manuel, P. (1989). Andalusian, Gypsy, and Class Identity in the Contemporary Flamenco Complex. City University of New York (CUNY), 33 (1), 47–65. https://doi.org/10.2307/852169
Miysami, S. H. (2016). Music in Ghaznavid Period ]Musighi dar dowreh-ye Ghaznaviyan[. Fine Arts Magazine Performing Arts and Music, 21(2), 63–68. https://doi.org/10.22059/jfadram.2016.59699 (in Persian)
Mohammadi, J., Moradi Nejad, E., & Roshanpour, A. (2021). The subculture of homosexuals and the experience of social exclusion (a case study of homosexuals in Khorramabad) ]Khordh Farhang-e Luti-ha va Tajrobe-ye Tard-e Ejtema’i[. The Journal of Welfare Planning and Social Development, 12 (48), 105–145. https://doi.org/10.22054/qjsd.2021.61407.2192 Monzami, Sh. (2008). An Introduction to the Typology of Music Types in Lorestan ]Moghaddame’i bar gooneh-shenasi-ye anva’-e musiqi dar Lorestan[. Fine Arts Magazine Performing Arts and Music, 36, 123–129. https://journals.ut.ac.ir/article_27355.html (in Persian)
Nasri Ashrafi, J. (2004). Gypsies ]Kuli-ha[. The Journal of Musical Maqam, 29, 8–17. https://ensani.ir/fa/article/author/32436?ArticleSearch%5BsortBy%5D=date (in Persian)
Safikhani, S., Mousavi, S. Y., & Rajablu, Q. (2016). Liminal Identity of Gypsies in Tehran ]Hoviyat dar Astaneh-ye Kuli-haye Saken dar Tehran[. The Iranian Cultural Research Quarterly, 9 (3), 1–29. https://doi.org/10.22035/ijcr.2016.319 (in Persian) Slavkova, M. (2007). Evangelical Gypsies in Bulgaria: Way of life and performance of identity. Romani Studies 5, 17 (2), 205–246. https://doi.org/10.3828/rs.2007.10
Smith, T. (1997). Recognising Difference: The Romani “GYPSY” Child Socialisation and Education Process. British Journal of Sociology of Education, 18, 6–16. https://doi.org/10.1080/0142569970180207
Soleimani, H. (2004). The Luti and their Musical Life in Lorestan ]Luti-ha va Zendegi-ye Musighiayi-ye Anha dar Lorestan[ [Master’s thesis, Iran University of Art]. Tehran. (in Persian)
Taylan, H. H., & Barış, İ. (2015). Romanlar ve Sosyal Dışlanma [Romanies and Social Exclusion]. Konya: Çizgi Kitabevi. https://www.kitapyurdu.com/kitap/romanlar-ve-sosyal-dislanma/376794.html?srsltid=AfmBOorea8gxPGP_Jk4s-9khjnMFB_9NEQpZ6WABgWEH2-nOmcfxYTjx
Tohidi, S. E. (2004). Gypsy Wanderings in Iran [Pareshehā-ye Koliāhā dar Sarzamin-e Īrān]. The Journal of Musical Maqam, 29, 18–20. https://ensani.ir/fa/article/author/12405?ArticleSearch%5BsortBy%5D=mostViewed (in Persian)
Vekerdi, J. (1988). The Gypsies and the Gypsy Problem in Hungary. Hungarian Studies Review, 15 (2), Fall 1988. https://efolyoirat.oszk.hu/00000/00010/00019/pdf/HSR_1988_2_013-026.pdf
Wright, E. O. (1997). Class Count: Comparative Studies in Class Analysis. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511488917
Yousefvand, S., Mohseni, R., & Ghiasvand, A. (2021). Double marginalization; a narrative of the life of Gypsy women in the city of Khorramabad ]Matrudiyat-e Moza’af; Revayati az Zist-e Zanan-e Kuli Shahr-e Khorramabad[. The Scientific-Research Journal of the Study of Iranian Social Issues, 12 (2), 329–365. https://doi.org/10.22059/ijsp.2022.87914 (in Persian)
Yousefvand, Sajad; Mohseni, Reza Ali; & Ghiasvand, Ahmad. (2022). Analyzing Gypsiesʼ lived experience of social exclusion (Case study of Khoramabad cityʼs Gypsies) ] Vâkâvi e tajrobe-ye zist-e Koli-haa az tedâro-e ejtemâ'i motâle'e: Koli-haa-ye shahr-e Khorramâbâd: The Luti and Their Musical Life in Lorestan[. Journal of Sociology of Culture and Art, 4 (1, Serial No. 10), 106–125. https://doi.org/10.34785/J016.2022.011 (in Persian)
Zandieh, H., Safari, M. R., & Hadi, M. (2019). The social status of the Luti people in western Iran ]Vaz’iyat-e Ejtema’i-ye Kavali-ha dar Gharb-e Iran[. Tahghighat-e Tarikhi-ye Ejtema’i, 9 (1), 223–299. https://doi.org/10.30465/shc.2019.25834.1918 (in Persian)
Zolfaghari, H. (2021). The Social Status of Musician Lulies and Minstrel Kowlies in Persian Proverbs ]Jaygah-e Ejtema’i-ye Luliyan-e Khonyagar va Kuli-an-e Rameshkar dar Amthal-e Farsi[. Journal of Iranian Studies, 20 (40), 129–167. https://doi.org/10.22103/jis.2021.17834.2193
(in Persian)
توحیدی، سید عمادالدین (1383). پرسه‌های کولی‌ها در سرزمین ایران، مقام موسیقایی، 29، 18-20. http://noo.rs/YcMAy خطیب‌زاده، لیلا (1397). یک روز در محلۀ لوطی‌های خرم‌آباد، خبرگزاری ایرنا، 22 اسفند. https://www.irna.ir/news/83242294 ذوالفقاری، حسن (1400). جایگاه اجتماعی لولیان خنیاگر و کولیان رامشگر در امثال فارسی. مجلۀ مطالعات ایرانی، 20، (40)، 129-167. https://doi.org/10.22103/jis.2021.17834.2193
زندیه، حسن؛ صفری، محمدرضا و هادی، معصومه (1398). وضعیت اجتماعی کولی‌ها در غرب ایران. دوفصلنامۀ علمی تحقیقات تاریخ اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 9 (1)، 223 – 299. https://doi.org/10.30465/shc.2019.25834.1918
سلیمانی، حبیب‌الله (1383). لوتی‌ها و زندگی موسیقایی آن‌ها در لرستان [پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر ایران]. تهران. صفی‌خانی، ثمره؛ موسوی، سید یعقوب و رجبلو، قنبرعلی (1395). هویت در آستانۀ کولی‌های ساکن در تهران. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 9 (3)، 1-29. https://doi.org/10.22035/ijcr.2016.319
محمدی، جمال؛ مرادی نژاد، الهام و روشن‌پور، امین (1400).خرده‌فرهنگ لوطی‌ها و تجربۀ طرد اجتماعی. فصلنامۀ علمی برنامه‌ریزی رفاه توسعه اجتماعی، 12) 48)، 105-145. https://doi.org/10.22054/qjsd.2021.61407.2192
منظمی، شهرام (1387). مقدمه‌ای بر گونه‌شناسی انواع موسیقی در لرستان. نشریۀ هنر‌های زیبا، 36 (0)، 123-129. https://journals.ut.ac.ir/article_27355.html
میثمی، سیدحسین (1395). موسیقی در دورۀ غزنویان. نشریۀ هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی، 21 (2)، 63-68. https://doi.org/10.22059/jfadram.2016.59699
نصری اشرفی، جهانگیر (1383). کولی‌ها، مجلۀ مقام موسیقایی، 29، 8-17. https://ensani.ir/fa/article/author/32436?ArticleSearch%5BsortBy%5D=date
یوسفوند، سجاد؛ محسنی، رضاعلی و غیاثوند، احمد (1400). مطرودیت مضاعف؛ روایتی از زیست زنان کولی شهر خرم‌آباد. بررسی مسائل اجتماعی ایران، 12 (2)، 329-365. https://doi.org/10.22059/ijsp.2022.87914
یوسفوند، سجاد؛ محسنی، رضاعلی و غیاثوند، احمد (1401). واکاوی تجربۀ زیستۀ کولی‌ها از طرد اجتماعی مورد مطالعه: کولی‌های شهر خرم‌آباد. فصلنامه علمی جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، 4 (1، شمارۀ پیاپی 10)، ۱۰٦ -125. https://doi.org/10.34785/J016.2022.011
نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی
دوره 31، شماره 1
بهار 1405
صفحه 81-91