The Audience's Exposure to the Listening Atmosphere of Ta’zieh Based on Merleau-Ponty's Philosophical Views

Document Type : Research Paper

Authors

1 PhD of Philosophy of Art, epartment of Philosophy of Art, Faculty of Art, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

2 Professor, Department of Art, Faculty of Art and Architecture, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran.

3 Associate Professor, Department of Directing and Acting, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

4 Professor, Department of Western Philosophy, Faculty of Literature, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

5 Assistant Professor, Department of Performing Arts, Faculty of Arts, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

Abstract

This article examines and analyzes the audience’s encounter with the auditory space of Ta’zieh based on the views of Maurice Merleau-Ponty. Using a descriptive-comparative method, it explores the potential capacities of the audience’s phenomenological encounter with the performance process of Ta’zieh to open new theoretical horizons based on philosophical and interdisciplinary approaches for explaining the ritual performance of Ta’zieh.
The theoretical framework of this research is phenomenology in general and the perspective of Maurice Merleau-Ponty in particular. The main goal of the article is to explain how a suitable framework can be provided, based on phenomenological encounter of the audience with the auditory space of Ta’zieh according to Merleau-Ponty’s philosophical foundations.
The findings indicate that in the event of Ta’zieh, the auditory, visual, tactile, and phenomenological spaces are intertwined and inseparable. According to Merleau-Ponty, this interwoven and unified space creates the overall emotional atmosphere of the Ta’zieh performance.
Different forms of Iranian theater have emerged over time from rituals, mourning ceremonies, and celebrations. These theatrical forms have a set of techniques, characteristics, and performance conventions that have been passed down orally from generation to generation. They have evolved and transformed according to the political, cultural, and social features of each era. Therefore, traditional Iranian theater is based on popular culture and religious perceptions. The role and importance of the audience and the impact of the performance style in various forms of Iranian theater, especially Ta’zieh, are undeniable. One of the most significant aspects of Ta’zieh that evokes the emotions and feelings of the audience is their encounter with the auditory space of the performance. Singing, sound, tone, and music are integral parts of Ta’zieh performances. A phenomenological examination of how the audience is influenced by these auditory phenomena can play an important role in explaining how their emotions and feelings are stimulated.
 
As mentioned, from Merleau-Ponty’s phenomenological perspective, different phenomena create different sensory perceptions. In the process of the Ta’zieh event, the intertwining of auditory and visual spaces in various parts of the performance is evident to enhance emotions and affect the audience. This auditory pattern is adjusted according to the mood of each event. For example, when we encounter the narrative pattern of the performers as the protagonists, the vocal pattern follows a sad and melodic tone; however, when we encounter the event pattern corresponding to the antagonists, the vocal pattern follows a declamatory or aggressive tone, and the performer adjusts their bodily behavior based on this verbal situation, creating a sense of aggression and tension in the audience through this capacity of using auditory space and behavioral patterns. Therefore, in the Ta’zieh event, by combining auditory, visual, tactile, and phenomenological spaces, we face a model for forming the living space of the Ta’zieh performance, where these spaces are inseparable and, based on Merleau-Ponty’s thought, are intertwined and integrated, creating the overall emotional atmosphere of the Ta’zieh space.

Keywords

Main Subjects

References

Abbasi, R. (2024). Encountering space in body-oriented theaters based on Merleau-Ponty's views with an emphasis on embodied rehearsal processes [Movajeeh ba faza dar te’atrhaye badan-mehvar bar asase araye Merleau-Ponty ba takid bar farayand-haye tamrini-ye badanmand] [Master’s thesis, Tarbiat Modares University]. Tarbiat Modares University Dissertations and Theses (ETDs). (in Persian)
Arab-Amiri, M. (2014). [Ta’sir-e teknik-ha-ye ejra’i-ye namayesh-ha-ye shadi-avar-e Irani dar as Arabamiri, M. (2014). The influence of executive techniques of Iranian joyful plays on the dramatic works of Mirza Agha Tabrizi, Kamal-ol-Vezareh Mahmoudi, and Hassan Moghaddam [Tasir-e teknik-haye ejrayi-ye namayesh-haye shadi-avar-e Irani dar asar-e namayeshi-ye Mirza Agha Tabrizi, Kamal-ol-Vezareh Mahmoudi va Hassan Moghaddam] [Master’s thesis, Tarbiat Modares University]. Tarbiat Modares University Dissertations and Theses (ETDs). (in Persian)
Abram, D. (1996). The spell of the sensuous: Perception and language in a more-than-human world. Vintage Books. Auslander, P. (2008). Theory for performance studies: A student’s guide. Routledge. Azhand, Y. (2006). Theater in the Qajar period [Namayesh dar dowreh-ye Qajar]. Mowla Publications. (in Persian)
Bolukbashi, A., & Shahidi, E. (2001). A study on Ta'zieh and Ta'zieh-reading: From the beginning to the end of the Qajar period in Tehran [Pajuheshi dar Ta’zieh va Ta’zieh-khani: Az aghaz ta payan-e dowreh-ye Qajar dar Tehran]. UNESCO National Commission Publications. (in Persian)
Barton, R. (2011). Acting reframes: Using NLP to make better decisions in and out of the theatre. Bloomsbury. Beyzai, B. (2008). Theater in Iran [Namayesh dar Iran]. Roshangaran & Women Studies Publications. (in Persian)
Bowler, L. (2015). Theatre architecture as embodied space: A phenomenology of theatre buildings in performance [Doctoral dissertation, Ludwig Maximilian University of Munich]. Open Access LMU. Brook, P. (2001). The empty space [Fazaye khali] (A. Akhlaghi, Trans.). Farda Publications. (Original work published 1968) (in Persian)
Chelkowski, P. (1988). Prayer and performance in Iran [Niayesh va namayesh dar Iran]. Ministry of Culture and Higher Education. (Original work published 1988) (in Persian)
Cloonan, T. (2010). Art and flesh: A psychology of art by way of Merleau-Ponty. Les Collectifs du CIRP, 61, 76–92.
Crossley, N. (2012). Merleau-Ponty, medicine, and the body. In G. Scambler (Ed.), Contemporary theorists for medical sociology (pp. 113–128). Routledge.
Dawson, M. (2014). Embedded and situated cognition. In L. Shapiro (Ed.), The Routledge handbook of embodied cognition (pp. 59–67). Routledge.
Embree, L. (Ed.). (1997). Encyclopedia of phenomenology. Kluwer Academic Publishers.
Fahimifar, A. A., & Abbasi, R. (2020). The role and importance of improvisation in Iranian joyful plays with emphasis on Siah-Bazi [Naghsh va ahamiyat-e bedaheh-pardazi dar namayesh-haye shadi-avar-e Irani ba takid bar Siah-Bazi]. Theater Quarterly, (82), 51–73. http://noo.rs/hhFq2 (in Persian)
Fathalibeigi, D. (2017). Introduction to the basics of Shabi-khani [Ashnaye ba mabani-ye Shabi-khani]. Soureh Mehr Publications. (in Persian)
Fischer-Lichte, E. (2008). The transformative power of performance: A new aesthetics. Routledge.
Fischer-Lichte, E. (2014). The Routledge introduction to theatre and performance studies. Routledge.
Garner, S. B. (1994). Bodied spaces: Phenomenology and performance in contemporary drama. Cornell University Press. Gilmore, J. (2012). Merleau-Ponty, admirer of philosophy [Merleau-Ponty, setayeshgar-e falsafeh] (H. Yaseri, Trans.). Ghoghnoos Publications. (Original work published 2004) (in Persian)
Grant, S. (2019). Performance phenomenology: To the thing itself. Palgrave Macmillan.
Haji-Esfandiari, J. (2017). The influence of execution rules of imitation in writing plays inspired by traditional plays (1991–2010) [Tasire ghavayede ejrayiye taghlid dar negaresh-e namayesh-nameh-haye elham-gerefteh az namayesh-haye sonnati (1370-1389)] [Master’s thesis, Iran University of Art]. Iran University of Art Dissertations and Theses (ETDs). (in Persian)
Homayouni, S. (2001). Ta'zieh in Iran [Ta’zieh dar Iran]. Navid-e Shiraz Publications. (in Persian)
Khabbazi-Kenari, M., & Sebti, S. (2016). "Embodiment" in the phenomenology of Husserl, Merleau-Ponty, and Levinas [“Badanmandi” dar padidarshenasi-ye Husserl, Merleau-Ponty va Levinas]. Wisdom and Philosophy, 12(47), 75–98. https://doi.org/10.22054/wph.2016.7295 (in Persian)
Khabbazi-Kenari, M., & Sebti, S. (2016). Audience interaction with the interactive installation "Rain of Text" based on the concept of embodiment in Merleau-Ponty's philosophy [Ta’amol-e mokhatab ba chideman-e ta’amoli-ye “Baran-e matn” bar asas-e mafhum-e badanmandi dar falsafeh-ye Merleau-Ponty]. Global Media Journal, 12(1), 39–57. https://ensani.ir/file/download/article/6485835e07017-10670-98-90.pdf (in Persian)
Kiani, H. (2003). A study of Iranian joyful plays (practical project of Baghal-Bazi in presence) [Pajuheshi dar namayesh-haye shadi-avar-e Irani (porojeh-ye amali-ye Baghal-Bazi dar hozur)] [Master’s thesis, Tarbiat Modares University]. Tarbiat Modares University Dissertations and Theses (ETDs). (in Persian)
Landes, D. A. (2013). The Merleau-Ponty dictionary. Bloomsbury Academic. Loth, J. (2001). Developing a theatre of the integrated actor: The application of the Suzuki actor training method within three theatrical contexts [Master’s thesis, Queensland University of Technology]. QUT ePrints. Macann, C. (1993). Four phenomenological philosophers: Husserl, Heidegger, Sartre, Merleau-Ponty. Routledge. Matthews, E. (2008). An introduction to Merleau-Ponty's thoughts [Daramadi bar andisheh-haye Merleau-Ponty] (R. Barkhordari, Trans.). Gaam-e-No Publications. (Original work published 2002) (in Persian)
Merleau-Ponty, M. (2012). Phenomenology of perception (D. A. Landes, Trans.). Routledge. (Original work published 1945) Moin, M. (2008). Moin dictionary (Vol. 1) [Farhang-e Moin (Jeld-e avval)]. Amirkabir Publications. (in Persian)
Moran, D. (2002). Introduction to phenomenology. Routledge. Morris, D. (2004). The sense of space. State University of New York Press. Nemat-Tavousi, M. (2013). The dictionary of Iranian traditional and ritual plays [Farhang-e namayesh-haye sonnati va ayini-ye Iran]. Dayereh Publications. (in Persian)
Naser-Bakht, M. H. (1992). Dervish curtains [Parde-haye darvishi]. Honar Quarterly, (35), 102–114. https://ensani.ir/fa/article/207002 Pahlavan, K. (2018). The culture of Ta'zieh in the Iranian world [Farhang-e Ta’zieh dar jahan-e Irani]. Aron Publications. (in Persian)
Pourmand, H., Pazouki, S., & Afhami, R. (2018). A reading of the perception process in Shabi-khani based on Merleau-Ponty's phenomenological theory [Khanesh-e farayand-e edrak dar Shabi-khani; ba tekyeh bar nazariyeh-ye padidarshenasaneh-ye Merleau-Ponty]. Kimia-ye-Honar, 7(27), 47–65. https://kimiahonar.ir/article-1-1309-fa.html (in Persian)
Rafiei, M. (2011). The concept of space in Iranian traditional theater with emphasis on Ta'zieh and Takht-howzi [Mafhum-e faza dar namayesh-e sonnati-ye Iran ba takid bar Ta’zieh va Takht-howzi] [Master’s thesis, Tarbiat Modares University]. Tarbiat Modares University Dissertations and Theses (ETDs). (in Persian)
Rezvanifar, F. (2016). Investigating the concept of embodiment in Merleau-Ponty's phenomenology and performance art with a case study of Valie Export [Barresi-ye mafhum-e badanmandi dar padidarshenasi-ye Merleau-Ponty va honar-e ejra ba motale-ye moredi-ye Valie Export] [Master’s thesis, Iran University of Art]. Iran University of Art Dissertations and Theses (ETDs). (in Persian)
Richard. S. (1992). The beginning of phenomenology [Saraghaz-e padidarshenasi] (S. Pazouki, Trans.). Farhang Scientific-Research Quarterly, (18), 9–26. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/43629 (Original work published 1962) (in Persian)
Saghaian, M. H. (2017). Structures of Iranian drama: A study of conventions [Rikhtar-haye namayesh-e Irani: Pajuheshi dar gharardadha]. Saghi Publications. (in Persian)
Saghayan, M. (1998). Theatrical conventions in Iranian traditional plays (with emphasis on Ta'zieh and Ru-howzi) [Gharardadhaye te’atri dar namayesh-haye sonnati-ye Iran (ba takid bar Ta’zieh va Ru-howzi)] [Master’s thesis, Tarbiat Modares University]. Tarbiat Modares University Dissertations and Theses (ETDs). (in Persian)
Salehpour, A. (2011). The gramophone and performance: An analytical history of imitation and farce in Iran [Gramafun va namayesh: Tarikh-e tahlili-ye taghlid va mozhakeh dar Iran]. Namayesh Publications. (in Persian)
Schechner, R. (2007). Performance theory [Nazariyeh-ye ejra] (M. Nasrollahzadeh, Trans.). SAMT Publications. (Original work published 1988) (in Persian)
Seamon, D. (2007). A lived hermeneutic of people and place: Phenomenology and space syntax. In Proceedings of the Third International Space Syntax Symposium. Istanbul, Turkey: Istanbul Technical University. Seraji, M. (2010). Theory of Siah-Bazi theater [Nazariyeh namayesh-e Siah-Bazi]. Ghatreh Publications. (in Persian)
Spiegelberg, H. (2017). The phenomenological movement: A historical introduction [Jonbesh-e padidarshenasi: Daramadi tarikhi] (M. Olia, Trans.). Minou-ye Kherad. (Original work published 1960) Windahl, S., Signitzer, Benno, & T Olson, Jean (2018). Using communication theory [Karbord-e nazariyeh-haye ertebatat]. Elmi va Farhangi Publications. (Original work published 2008) (in Persian)
آژند، یعقوب (۱۳۸۵). نمایش در دوره قاجار. نشر مولی.
اشپیگلبرگ، هربرت (۱۳۹۶). جنبش پدیدارشناسی: درآمدی تاریخی (ترجمه مسعود علیا). نشر مینوی خرد. (چاپ اثر اصلی 1960)
بیضایی، بهرام (۱۳۸۷). نمایش در ایران. انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
بروک، پیتر (۱۳۸۰). فضای خالی (اکبر اخلاقی، مترجم). نشر فردا. (چاپ اثر اصلی 1968)
بلوک‌باشی، علی و شهیدی، عنایت‌الله (۱۳۸۰). پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی: از آغاز تا پایان دوره قاجار در تهران. نشر کمیسیون ملی یونسکو.
پورمند، حسنعلی؛ پازوکی، شهاب و افهمی، رضا (1397). خوانش فرایند ادراک در شبیه‌خوانی؛ با تکیه‌بر نظریه پدیدارشناسانه مرلو-پونتی. کیمیای هنر، 7(27)، 47-65. https://kimiahonar.ir/article-1-1309-fa.html
پهلوان، کیوان (۱۳۹۷). فرهنگ تعزیه در جهان ایرانی. نشر آرون.
چلکوفسکی، پیتر (۱۳۶۷). نیایش و نمایش در ایران. وزارت فرهنگ و آموزش عالی. (چاپ اثر اصلی 1988)
حاجی‌اسفندیاری، جواد (۱۳۹۶). تأثیر قواعد اجرایی تقلید در نگارش نمایش‌نامه‌های الهام‌گرفته از نمایش‌های سنتی (۱۳۷۰ – ۱۳۸۹) [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر ایران]. پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی دانشگاه هنر ایران.
خبازی کناری، مهدی و صفا، سبطی (1395). «بدنمندی» در پدیدارشناسی هوسرل، مرلوپونتی و لویناس. نشریه حکمت و فلسفه، 12(47)، 75-98. https://doi.org/10.22054/wph.2016.7295
خبازی کناری، مهدی و صفا، سبطی (1395). تعامل مخاطب با چیدمان تعاملی «باران متن» بر اساس مفهوم بدنمندی در فلسفه مرلوپونتی. نشریه جهانی رسانه، 12(1)، 39-57. https://ensani.ir/file/download/article/6485835e07017-10670-98-90.pdf رضوانی‌فر، فائزه (۱۳۹۵). بررسی مفهوم بدنمندی در پدیدارشناسی مرلوپونتی و هنر اجرا با مطالعه موردی والی اکسپورت [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر ایران]. پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی دانشگاه هنر ایران.
رفیعی، مجتبی (۱۳۹۰). مفهوم فضا در نمایش سنتی ایران با تأکید بر تعزیه و تخت ‌حوضی [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس]. پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی دانشگاه تربیت مدرس.
ریچارد، اشمیت (۱۳۷۱). سرآغاز پدیدارشناسی (ترجمه شهرام پازوکی). فصلنامه علمی ـ پژوهشی فرهنگ، (18)، 9-26. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/43629 (چاپ اثر اصلی 1962)
سراجی، محسن (۱۳۸۹). نظریه نمایش سیاه‌بازی. نشر قطره.
سقایان، مهدی حامد (۱۳۹۶). ریختارهای نمایش ایرانی: پژوهشی در قراردادها. نشر ساقی.
سقایان، مهدی (۱۳۷۷). قراردادهای تئاتری در نمایش‌های سنتی ایران (با تأکید بر تعزیه و روحوضی) [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس]. پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی دانشگاه تربیت مدرس.
شکِنر، ریچارد (۱۳۸۶). نظریه اجرا (ترجمه مهدی نصرالله‌زاده). انتشارات سمت. (چاپ اثر اصلی 1988)
صالح‌پور، اردشیر (۱۳۹۰). گرامافون و نمایش: تاریخ تحلیلی تقلید و مضحکه در ایران. نمایش.
عباسی، رضا (1403). مواجهه با فضا در تئاترهای بدن‌محور بر اساس آرای مرلوپونتی با تأکید بر فرآیندهای تمرینی بدنمند [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس]. پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی دانشگاه تربیت مدرس.
عرب‌امیری، محسن (۱۳۹۳). تأثیر تکنیک‌های اجرایی نمایش‌های شادی‌آور ایرانی در آثار نمایشی میرزا آقا تبریزی، کمال‌الوزاره محمودی و حسن مقدم [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس]. پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی دانشگاه تربیت مدرس. فتحعلی‌بیگی، داوود (۱۳۹۶). آشنایی با مبانی شبیه‌خوانی. نشر سوره مهر.
فهیمی‌فر، علی‌اصغر و عباسی، رضا (۱۳۹۹). نقش و اهمیت بداهه‌پردازی در نمایش‌های شادی‌آور ایرانی با تأکید بر سیاه‌بازی. فصلنامه تئاتر، (۸۲)، ۵۱–۷۳. http://noo.rs/hhFq2
کیانی، حسین (۱۳۸۲). پژوهشی در نمایش‌های شادی‌آور ایرانی (پروژه عملی بقال‌بازی در حضور) [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس]. پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی دانشگاه تربیت مدرس.
محمد، معین (۱۳۸۷). فرهنگ معین (جلد اول). انتشارات امیرکبیر.
ناصر‌بخت، محمدحسین (۱۳۷۱). پرده‌های درویشی. فصلنامه هنر، (۳۵)، 102-114. https://ensani.ir/fa/article/207002
نعمت‌طاوسی، مریم (۱۳۹۲). فرهنگ نمایش‌های سنتی و آیینی ایران. انتشارات دایره.
گیلمور، جاناتان (۱۳۹۱). مرلوپونتی، ستایشگر فلسفه (حانیه یاسری، مترجم). انتشارات ققنوس. (چاپ اثر اصلی 2004)
ماتیوس، اریک (۱۳۸۷). درآمدی بر اندیشه‌های مرلوپونتی (رمضان برخورداری، مترجم). گام نو. (چاپ اثر اصلی 2002)
ویندال، سون؛ سینیتزر، بِنو و تی. اولسون، جین (۱۳۹۷). کاربرد نظریه‌های ارتباطات. انتشارات علمی و فرهنگی. (چاپ اثر اصلی 2008) همایونی، صادق (۱۳۸۰). تعزیه در ایران. نشر نوید شیراز.
Journal of Fine Arts: Performing Arts & Music
Volume 31, Issue 1
February 2026
Pages 43-56

Files

Share

How to cite

Statistics