دانشگاه تهران نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی 2228-6012 31 1 2026 02 20 Study of Postmodernist Components in Contemporary Iranian Cinema: (Case Study of Sweet Films and The Seller) مطالعه مؤلفه‌های پست‌مدرنیست در سینمای معاصر ایران (موردپژوهی فیلم‌های شیرین و فروشنده) 23 42 100199 10.22059/jfadram.2025.383070.615945 FA پیام زین العابدینی استادیار گروه هنرهای نمایشی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. پژمان بصیری زاده کارشناس ارشد سینما، گروه هنرهای نمایشی، دانشگاه .کمال الملک، نوشهر، ایران. Journal Article 2024 09 30 Modernism, with its break from tradition, introduced a new era; however, in the postmodern period, the results and principles of modernism were critically questioned and reassessed. After moving beyond the arrogance of modernism, contemporary society found itself in a state of protest and transformation. This new era saw the limitations of language and the complexity of the world from a human perspective, which led to the fusion and transformation of concepts, along with an eclectic approach to meanings and content in art. Since the 1960s, the rise of postmodernism, along with profound developments in America and Europe, has influenced various cultural and artistic fields. The postmodern era is fundamentally characterized by a break from ideology, revolution, ideals, and the overarching concepts of modernity, rebelling against both traditions and modernist perspectives. Cinema, as a dynamic medium, has evolved under the influence of postmodernist ideas. As a global and influential phenomenon, cinema has consciously sought to redefine the concepts and questions inherited from the modern world using its own tools and language, while also serving as a form of entertainment. Postmodern cinema is one of the most significant expressions of contemporary culture, reflecting the creations and productions of postmodern society. The discourse of the postmodern era—characterized by a break from linear time, the collapse of grand narratives, intertextuality, uncertainty, and the blurring of boundaries between reality and art—was prominently represented in cinema during the 1990s. Postmodern film is often seen as a self-aware movement, recognizing its artistic and media limitations while simultaneously striving to transcend them. It both embraces and questions the concepts and elements of the modern world, as well as macro narratives. The concept of genre in postmodern cinema diverges from the conventions of classical and modern cinema, giving rise to the unique characteristics of postmodern film. Iranian cinema is no exception to this influence, making the examination of postmodern elements within it both necessary and important. Despite the country's traditional values and the ongoing tension between tradition and modernity, Iranian cinema has also been shaped by the postmodern condition. Filmmakers have sought to depict the postmodern world in some of their works. In the films of Abbas Kiarostami and Asghar Farhadi, despite their distinct narrative and intellectual approaches, postmodern elements can be identified. This research aims to explore how these elements are used to convey concepts and construct a unique cinematic world. The primary goal of this study is to investigate the postmodern components in Iranian cinema. This study will analyze contemporary Iranian films: Sweet Films and The Salesman. We will explore the presence of postmodern elements in these films and analyze how they are utilized to create their distinctive cinematic worlds. Despite differences in form and content, this analysis will offer a deeper understanding of these works, enhancing our appreciation of their artistic and thematic significance. ین پژوهش با هدف بررسی و تحلیل بازنمود مؤلفه‌های سینمای پست‌مدرن در سینمای معاصر ایران انجام شده است. مدرنیته با گسست از سنت پا به عرصه گذاشت اما در دوره پست‌مدرنیسم نتایج و المان‌هایی آن مورد تردید و بازنگری قرار گرفت. سینما نیز به‌عنوان رسانه‌ای پویا در جهان متأثر از مؤلفه‌های پست‌مدرنیسم تحول یافته است. گفتمان دوره پست‌مدرن با مؤلفه‌هایی چون گسست زمان، فروپاشی کلان روایت‌ها، بینامتنیت، عدم قطعیت و از بین رفتن مرز واقعیت و هنر در دهه 90 میلادی به انحای گوناگون در سینما بازنمود داشته است. سینمای ایران نیز مستثنا نبوده و بررسی مؤلفه‌های پست‌مدرن در آن مورد توجه و ضروری به نظر می‌رسد. ازاین‌روی مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی مؤلفه‌های سینمای پست‌مدرن در سینمای ایران است. روش پژوهش کیفی-نظری با رویکرد توصیفی-تحلیلی است و اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل متون نظری با تأکید بر آرای نظریه‌پردازانی چون ژان فرانسوا لیوتار و ژان بودریار جمع‌آوری شده است. به‌منظور آشکارسازی مسئله، دو فیلم شاخص از سینمای معاصر ایران، یعنی شیرین (عباس کیارستمی) و فروشنده (اصغر فرهادی)، به‌عنوان مطالعه موردی انتخاب و تحلیل شده‌اند. تحلیل دو فیلم منتخب از سینمای معاصر ایران نشان داد که مؤلفه‌های پست‌مدرن به‌طور بارز در آثار فیلم‌سازان ایرانی بازتاب یافته است، هرچند بستر روایی آن‌ها متفاوت است. یافته اصلی این پژوهش، تمرکز هر دو فیلم بر شکستن مرزها و پرسشگری است. این امر از طریق روابط بینامتنی (استفاده از سایر هنرها و آثار مختلف)، مخدوش‌‌کردن مرز واقعیت و تخیل/حریم خصوصی، مشارکت دادن مخاطب در ابهامات اثر و خطاب قرار دادن ماهیت سینما محقق شده است. این شیوه، بیانگر رشد محتوایی و پیشرفت فرمال در سینمای ایران بوده که هدف آن آشنازدایی و فعال‌سازی ذهن مخاطب برای مطالبه‌گری است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که سینمای معاصر ایران به‌طور فعال درگیر گفتمان‌های جهانی است و مؤلفه‌های پست‌مدرن را نه‌تنها در محتوا بلکه در فرم‌های روایی نیز بازتولید می‌کند.

https://jfadram.ut.ac.ir/article_100199_505956507ee91871dedc59d16b2c3c00.pdf